ชีวะ ม.4 เรียนอะไรบ้างตามหลักสูตร สสวท. บทไหนออกสอบบ่อยที่สุด พร้อมตัวอย่างโจทย์

การเริ่มต้นเรียนวิชาชีววิทยาในระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ถือเป็นก้าวสำคัญสำหรับนักเรียนสายวิทย์-คณิต เนื่องจากเนื้อหาชีวะ ม.4 ตามหลักสูตรปรับปรุง พ.ศ. 2560 ของสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) เป็นรากฐานที่นำไปใช้ต่อยอดในระดับชั้น ม.5 และ ม.6 รวมไปถึงการสอบเข้ามหาวิทยาลัย เช่น A-Level ชีววิทยา บทความนี้จะพาไปเจาะลึกว่า ชีวะ ม.4 เรียนอะไรบ้าง บทไหนสำคัญที่สุด และตัวอย่างโจทย์เพื่อเตรียมพร้อมรับมืออย่างมั่นใจ

สมัครเรียนคอร์ส ชีวะม.ปลาย กับ OnDemand  

ภาพรวมหลักสูตร ชีวะ ม.4 ตามหลักสูตร สสวท.

โครงสร้างวิชาชีววิทยาเพิ่มเติม ระดับชั้น ม.4 ถูกออกแบบมาเพื่อให้ผู้เรียนเข้าใจพื้นฐานทางกายภาพ เคมี และโครงสร้างของสิ่งมีชีวิตก่อนที่จะขยับไปศึกษาเรื่องอื่นๆ ในระดับชั้นที่สูงขึ้น 

ภาคเรียน / เล่ม	ชื่อบทเรียน
ม.4 เล่ม 1	บทที่ 1 การศึกษาชีววิทยา
	บทที่ 2 เคมีที่เป็นพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต
	บทที่ 3 เซลล์และการทำงานของเซลล์
ม.4 เล่ม 2	บทที่ 4 โครโมโซมและสารพันธุกรรม
	บทที่ 5 การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม
	บทที่ 6 เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอ
	บทที่ 7 วิวัฒนาการ

เจาะลึกเนื้อหา ชีวะ ม.4 เรียนอะไรบ้าง

บทที่ 1 การศึกษาชีววิทยา

เนื้อหาเริ่มต้นด้วยเกณฑ์ในการจำแนกสิ่งมีชีวิต นอกจากนี้ยังครอบคลุมกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ ไปจนถึงชีวจริยธรรม (Bioethics) และกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรมในสะเต็มศึกษา

บทที่ 2 เคมีที่เป็นพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต

ปูพื้นฐานทางชีวเคมี ค้นหารายละเอียดของสารชีวโมเลกุล รวมถึงการศึกษาปฏิกิริยาเคมีในเซลล์ และบทบาทของเอนไซม์

บทที่ 3 เซลล์และการทำงานของเซลล์

เจาะลึกหน่วยที่เล็กที่สุดของสิ่งมีชีวิต เริ่มจากการใช้งานกล้องจุลทรรศน์ โครงสร้างและออร์แกเนลล์ในเซลล์ ข้อแตกต่างระหว่างเซลล์พืชและเซลล์สัตว์ กลไกการลำเลียงสารผ่าน ออสโมซิส กระบวนการหายใจระดับเซลล์ และการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิสและไมโอซิส 

บทที่ 4 โครโมโซมและสารพันธุกรรม

เนื้อหาเริ่มต้นด้วยการศึกษาโครงสร้างของโครโมโซม เจาะลึกโครงสร้างโมเลกุลของ DNA และ RNA กระบวนการจำลองตัวเอง กลไกการสังเคราะห์โปรตีน การแปลรหัส การเกิดมิวเทชัน ตลอดจนผลกระทบที่ส่งผลให้เกิดโรคทางพันธุกรรม

บทที่ 5 การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม

เริ่มต้นจากกฎของเมนเดล การคำนวณอัตราส่วนจีโนไทป์และฟีโนไทป์ และการวิเคราะห์พงศาวลี (Pedigree)

บทที่ 6 เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอ

เรียนรู้การนำความรู้ทางพันธุศาสตร์มาประยุกต์ใช้ในเชิงเทคโนโลยีชีวภาพ ในทางการแพทย์ การเกษตร อุตสาหกรรม นิติวิทยาศาสตร์ และข้อควรระวังด้านชีวจริยธรรมและความปลอดภัยทางชีวภาพ 

บทที่ 7 วิวัฒนาการ 

เจาะลึกกระบวนการเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตตามกาลเวลา การเปรียบเทียบแนวคิดวิวัฒนาการของลามาร์ก และทฤษฎีการคัดเลือกโดยธรรมชาติของดาร์วิน พันธุศาสตร์ประชากรและการคำนวณสมดุลฮาร์ดี-ไวน์เบิร์ก 

ชีวะ ม.4 บทไหนสำคัญที่สุด และออกสอบบ่อยที่สุด

ในเล่ม 1 : บทที่ 2 เคมีที่เป็นพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต และบทที่ 3 เซลล์และการทำงานของเซลล์ เป็นรากฐานของวิชาชีววิทยา หัวข้อเรื่องสารชีวโมเลกุล การทำงานของเอนไซม์ การหายใจระดับเซลล์ และการแบ่งเซลล์จะถูกนำไปใช้อธิบายกลไกในบทสูงๆ เช่น การสังเคราะห์ด้วยแสงของพืช ระบบย่อยอาหาร ระบบประสาท และการถ่ายทอดทางพันธุกรรม ในข้อสอบ A-Level มีข้อสอบประยุกต์วิเคราะห์การทดลอง

ในเล่ม 2 : บทที่ 5 การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม และบทที่ 6 เทคโนโลยีทางดีเอ็นเอ และเป็นรากฐานสำคัญของกลุ่มวิชาพันธุศาสตร์ เน้นเรื่องลักษณะทางพันธุกรรมของเมนเดล การหาโอกาสการเกิดโรค การวิเคราะห์แผนภาพพงศาวลี (Pedigree) รวมไปถึงโครงสร้าง DNA การถอดและแปลรหัสพันธุกรรม 

ตัวอย่างโจทย์ที่เป็นเนื้อหาชีวะ ม.4 พร้อมเฉลยละเอียด

ตัวอย่างโจทย์เคมีที่เป็นพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต

พิจารณาข้อความต่อไปนี้

ก. ไตรเพปไทด์ประกอบด้วยพันธะเพปไทด์ 3 พันธะ

ข. แอนติบอดี คือโปรตีนชนิดหนึ่งที่ทำงานในระบบภูมิคุ้มกันของสิ่งมีชีวิต

ค. กรดแอมิโนประกอบด้วยอะตอมของธาตุคาร์บอน ไฮโดรเจน ออกซิเจน และฟอสฟอรัส เป็นหลัก

ง. การพับม้วนเป็นเกลียวหรือแผ่นของโปรตีนในโครงสร้างทุติยภูมิ เกิดจากพันธะไฮโดรเจนระหว่าง

กรดแอมิโนในสายพอลิเพปไทด์

ข้อใดถูกต้อง

1. ก. และ ข. เท่านั้น
2. ก. และ ค. เท่านั้น
3. ข. และ ค. เท่านั้น
4. ข. และ ง. เท่านั้น
5. ค. และ ง. เท่านั้น

วิเคราะห์ข้อความทีละข้อ

ก. ไตรเพปไทด์ประกอบด้วยพันธะเพปไทด์ 3 พันธะ ผิด เพราะไตรเพปไทด์เกิดจากกรดอะมิโน 3 โมเลกุล เชื่อมต่อกันด้วยพันธะเพปไทด์ 2 พันธะ (จำนวนพันธะเพปไทด์ = จำนวนกรดอะมิโน – 1)

ข. แอนติบอดี คือโปรตีนชนิดหนึ่งที่ทำงานในระบบภูมิคุ้มกันของสิ่งมีชีวิต ถูก เพราะแอนติบอดีจัดเป็นโปรตีนประเภทหนึ่งที่สร้างขึ้นจากเซลล์เม็ดเลือดขาว (Plasma cell) เพื่อทำหน้าที่จับกับแอนติเจนและกำจัดสิ่งแปลกปลอมในระบบภูมิคุ้มกัน

ค. กรดแอมิโนประกอบด้วยอะตอมของธาตุคาร์บอน ไฮโดรเจน ออกซิเจน และฟอสฟอรัส เป็นหลัก ผิด เพราะธาตุที่เป็นองค์ประกอบหลักของกรดอะมิโน ได้แก่ คาร์บอน ไฮโดรเจน ออกซิเจน และไนโตรเจน สำหรับธาตุฟอสฟอรัสจะเป็นองค์ประกอบหลักของกรดนิวคลีอิกและฟอสโฟลิพิด

ง. การพับม้วนเป็นเกลียวหรือแผ่นของโปรตีนในโครงสร้างทุติยภูมิ เกิดจากพันธะไฮโดรเจนระหว่างกรดอะมิโนในสายพอลิเพปไทด์ ถูก เพราะโครงสร้างทุติยภูมิของโปรตีน เช่น เกลียวอัลฟา และแผ่นเบตา เกิดขึ้นจากการสร้างพันธะไฮโดรเจนระหว่างหมู่ย่อยตามสายแกนหลักของพอลิเพปไทด์

ดังนั้นจึงตอบตัวเลือกที่ 4. ข. และ ง. เท่านั้น

เรียนเรื่องชีวะ ม.4 กับ OnDemand

สำหรับน้องๆ ม.4 ที่ต้องการปูพื้นฐานวิชาชีววิทยาอย่างมั่นใจ เปลี่ยนเรื่องยากให้กลายเป็นเรื่องสนุก และเตรียมพร้อมลุยทุกสนามสอบได้อย่างมีประสิทธิภาพ การเรียนกับ OnDemand ในคอร์ส Pack กลุ่มพื้นฐานชีววิทยา และ Pack กลุ่มพันธุศาสตร์และวิวัฒนาการ ก็เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ช่วยปลดล็อกความเข้าใจในเนื้อหาที่ซับซ้อนได้อย่างเจาะลึก เผยเทคนิคการจำที่เห็นภาพชัดด้วยการเชื่อมโยงระบบความคิดผ่านภาพอธิบายอย่างเป็นระบบ สรุปเนื้อหาตรงประเด็น เข้มข้น กระชับ พร้อมพาทำโจทย์จริงให้พร้อมทุกการสอบ 

สอบถามรายละเอียดคอร์สเรียนเพิ่มเติม

• Add Line : Ondemand Education
• โทรศัพท์ : 02-251-9456 (08.00-20.00)

อ้างอิง

• สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2561). หนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์ ชีววิทยา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เล่ม 1. พิมพ์ครั้งที่ 1. สกสค. ลาดพร้าว. 
• สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2561). หนังสือเรียนรายวิชาเพิ่มเติมวิทยาศาสตร์ ชีววิทยา ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เล่ม 2. พิมพ์ครั้งที่ 1. สกสค. ลาดพร้าว.

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเนื้อหาชีวะ ม.4 (FAQs)