Key Takeaways
คำราชาศัพท์เป็นบทเรียนสำคัญในหมวดหลักการใช้ภาษาของสนามสอบ A-Level และ TCAS ที่ออกสอบสม่ำเสมอปีละ 1-2 ข้อ การเก็บคะแนนพาร์ตนี้ให้ได้เต็มจึงเป็นตัวช่วยดันคะแนนรวมสำคัญสำหรับผู้ที่กำลังเตรียมตัวสอบแพทย์ในสนาม กสพท ซึ่งจะต้องอาศัยการจดจำคลังคำศัพท์แยกเป็น 5 หมวดหลักอย่างเป็นระบบ ควบคู่กับความแม่นยำในการจำหลักเกณฑ์สำคัญอย่างกฎการใช้คำว่า “ทรง” คำขึ้นต้น–คำลงท้ายตามลำดับชั้นบุคคล และการรู้เท่าทันจุดหลอกยอดฮิตในข้อสอบ เพื่อให้สามารถวิเคราะห์และเลือกใช้ภาษาไทยได้อย่างถูกต้องแม่นยำ
Table of Contents
การสอบเข้าคณะสายแพทย์ ไม่ว่าจะเป็นแพทยศาสตร์ ทันตแพทยศาสตร์ เภสัชศาสตร์ หรือสัตวแพทยศาสตร์ ผ่านสนาม กสพท นอกจากวิชาสายวิทย์และคณิตศาสตร์แล้ว วิชา A-Level ภาษาไทย ถือเป็นวิชาช่วยดันคะแนนรวมสำคัญที่มีสัดส่วนสูงถึง 20% ของคะแนน A-Level ทั้งหมด
ซึ่งหนึ่งในบทเก็บคะแนนที่ไม่ควรมองข้ามคือ “คำราชาศัพท์” ซึ่งออกสอบเป็นประจำทุกปีในหมวดหลักการใช้ภาษา บทความนี้ พี่ ๆ OnDemand ได้รวบรวมหลักการใช้ คลังคำศัพท์ออกสอบบ่อย พร้อมทริคจับผิดจุดหลอก เพื่อให้น้อง ๆ เก็บข้อสอบพาร์ตนี้ให้ได้คะแนนเต็ม พร้อมลุยสนามสอบจริงอย่างมั่นใจ
เจาะลึก A-Level ภาษาไทย : คำราชาศัพท์ออกกี่ข้อ อยู่ในหมวดไหน ?
โครงสร้างข้อสอบ A-Level (ภาษาไทย)
- จำนวนข้อสอบ : 50 ข้อ (ข้อละ 2 คะแนน / คะแนนเต็ม 100 คะแนน)
- ระยะเวลาทำข้อสอบ : 90 นาที
- หมวดวิชา : เรื่อง คำราชาศัพท์ จัดอยู่ใน “หมวดหลักการใช้ภาษา”
- สัดส่วนที่ออกสอบ : ออกสม่ำเสมอทุกปี 1-2 ข้อ (คิดเป็น 2-4 คะแนน)
ทำไมพาร์ตนี้ถึงสำคัญมากสำหรับสายแพทย์ (กสพท) ?
- สัดส่วนคะแนน : วิชา A-Level ภาษาไทย มีสัดส่วนคะแนนอยู่ที่ 7% ของคะแนนรวม กสพท และกลุ่มวิชา A-Level ทั้งหมดยังคิดเป็นสัดส่วนสูงถึง 70% ของการคิดคะแนนสอบติด
- คะแนนการันตี : คำราชาศัพท์เน้นความแม่นยำในหลักเกณฑ์ หากจำหลักและจุดหลอกได้ จะช่วยเก็บคะแนนเต็มในพาร์ตนี้ได้อย่างรวดเร็ว เพิ่มโอกาสสอบติดคณะในฝัน (แพทย์ ทันตะ เภสัช สัตวแพทย์) ได้สูงขึ้นอย่างมาก
หลักการเบื้องต้นของการใช้คำราชาศัพท์ที่คนไทยควรรู้
ก่อนไปทำความรู้จักกับคำราชาศัพท์ น้อง ๆ ควรเริ่มจากการทำความเข้าใจหลักการใช้เสียก่อน เพราะคำราชาศัพท์ไม่ได้มีรูปแบบเดียวสำหรับทุกบุคคล แต่มีการเลือกใช้แตกต่างกันตามพระอิสริยยศ ฐานะ และบริบทของข้อความ ดังนั้นการจดจำความหมายเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ แต่ควรเรียนรู้วิธีนำคำไปใช้ร่วมกับประโยคด้วย
- พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี
- คำขึ้นต้น : “ขอเดชะฝ่าละอองธุลีพระบาทปกเกล้าปกกระหม่อม…”
- คำลงท้าย : “ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม ขอเดชะ”
- สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
- คำขึ้นต้น : “ฝ่าพระบาท…”
- คำลงท้าย : “ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม”
ข้อควรจำ: คำขึ้นต้นและคำลงท้ายอาจแตกต่างกันตามพระอิสริยยศและรูปแบบของการสื่อสาร จึงควรศึกษาหลักเกณฑ์ให้ตรงกับบริบทก่อนนำไปใช้จริง
แจกคลัง 55 คำราชาศัพท์ พร้อมความหมาย แยกหมวดหมู่ให้จำง่ายที่สุด
การแบ่งคำราชาศัพท์ออกเป็นหมวดหมู่ช่วยให้จดจำได้เป็นระบบมากขึ้น โดยสามารถเริ่มจากคำที่เกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวัน เช่น เครือญาติ อวัยวะ เครื่องใช้ และการกระทำ ก่อนนำไปฝึกใช้ร่วมกับประโยค
1. คำราชาศัพท์หมวดเครือญาติ
หมวดนี้เป็นคำที่ใช้กล่าวถึงบุคคลในครอบครัวหรือเครือญาติของพระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ ตัวอย่างที่พบได้บ่อย ได้แก่
- พระอัยกา : ปู่ หรือ ตา
- พระอัยยิกา : ย่า หรือ ยาย
- พระชนก / พระราชบิดา : พ่อ
- พระชนนี / พระราชมารดา : แม่
- พระเชษฐา : พี่ชาย
- พระเชษฐภคินี : พี่สาว
- พระอนุชา : น้องชาย
- พระขนิษฐา : น้องสาว
- พระโอรส : ลูกชาย
- พระธิดา : ลูกสาว
- พระมาตุลา : ลุงหรือน้าชายฝ่ายแม่
- พระปิตุลา : ลุงหรืออาชายฝ่ายพ่อ
2. คำราชาศัพท์หมวดร่างกาย
คำราชาศัพท์หมวดร่างกายเป็นกลุ่มคำที่มักพบทั้งในบทเรียน ข่าว และข้อสอบภาษาไทย การจับคู่กับคำสามัญจะช่วยให้เชื่อมโยงความหมายได้ง่ายขึ้น
- พระเศียร : หัว / ศีรษะ
- พระขนง : คิ้ว
- พระเนตร : ตา / ดวงตา
- พระโอษฐ์ : ปาก
- พระกรรณ : หู
- พระนาสิก : จมูก
- พระปราง : แก้ม
- พระศอ : คอ
- พระหัตถ์ : มือ
- พระกร : แขน
- พระเพลา : ตัก / ขา
- พระชงฆ์ : แข้ง
- พระบาท :เท้า
3. คำราชาศัพท์หมวดเครื่องใช้และของใช้ส่วนพระองค์
คำในกลุ่มนี้ใช้เรียกสิ่งของเครื่องใช้ที่เกี่ยวข้องกับพระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์ โดยบางคำอาจมีความหมายแตกต่างกันตามบริบท
- พระฉาย : กระจกเงาสำหรับส่อง
- พระสาง : หวี
- ฉลองพระเนตร : แว่นตา
- ฉลองพระองค์ : เสื้อผ้า / เครื่องแต่งกาย
- พระแท่น : ที่ประทับ / เตียงนอน (ความหมายขึ้นอยู่กับบริบท)
- โต๊ะเสวย : โต๊ะอาหาร
- ซับพระองค์ : ผ้าเช็ดตัว
- พระโอสถ : ยา
- พระแสง : อาวุธ เช่น พระแสงขรรค์
- แก้วน้ำเสวย : แก้วน้ำสำหรับใช้ในการเสวย
4. คำราชาศัพท์หมวดกริยาและการกระทำ
คำกริยาเป็นอีกกลุ่มที่ควรทำความเข้าใจให้ดี เพราะบางคำมีรูปแบบเฉพาะและไม่ควรเติมคำอื่นเข้าไปซ้ำโดยไม่จำเป็น
- เสด็จพระราชดำเนิน : เดินทางไป / ไป
- ทรงพระราชนิพนธ์ : แต่งหนังสือ / แต่งเพลง
- ประชวร : ป่วย / ไม่สบาย
- เสวย : กิน / รับประทาน
- บรรทม : นอน
- สรงน้ำ : อาบน้ำ
- ตรัส : พูด
- สวรรคต : สิ้นพระชนม์ / ถึงแก่ความตาย ใช้กับพระมหากษัตริย์และพระบรมวงศานุวงศ์บางพระองค์ตามหลักการใช้คำ
- พระราชดำรัส : คำพูดหรือถ้อยคำที่พระมหากษัตริย์ตรัส
- พระบรมราโชวาท : คำสั่งสอนหรือคำแนะนำที่พระมหากษัตริย์พระราชทานแก่ผู้รับ
5. คำราชาศัพท์หมวดพระสงฆ์
การกล่าวถึงพระสงฆ์มีคำเฉพาะที่ควรเลือกใช้ให้เหมาะสม เพื่อแสดงความเคารพและสอดคล้องกับแบบแผนของภาษา ตัวอย่างเช่น
- นมัสการ : คำที่ใช้กล่าวทักทายหรือแสดงความเคารพต่อพระสงฆ์
- จำวัด : นอน
- จำพรรษา : อยู่ประจำวัดหรือสถานที่แห่งใดแห่งหนึ่งในช่วงเข้าพรรษา
- ฉัน : กิน / รับประทาน
- ประเคน : ถวายสิ่งของแด่พระสงฆ์ โดยส่งสิ่งของให้ถึงมือพระสงฆ์
- นิมนต์ : เชิญพระสงฆ์
- ปลงผม : โกนผม
- ครองผ้า : นุ่งห่มผ้า / แต่งกายด้วยจีวร
- สรงน้ำ : อาบน้ำ
- ลิขิต : จดหมายหรือข้อความที่พระสงฆ์เขียน
เทคนิคการจำคำราชาศัพท์และเลือกใช้ให้เหมาะกับบริบท
เมื่อต้องรับมือกับคลังคำศัพท์จำนวนมาก การท่องจำทีละคำแบบสะเปะสะปะมักทำให้สับสนในห้องสอบ เทคนิคสำคัญคือการจัดหมวดหมู่ และใช้หลักการเชื่อมโยงคำ (Word Association) เพื่อให้เข้าใจทั้งความหมายและนำไปใช้ในประโยคได้อย่างถูกต้อง
เทคนิคเชื่อมโยงคำ ช่วยให้จำได้ง่ายขึ้น
แทนที่จะท่องจำคำศัพท์แยกเป็นคำ ๆ ลองจับคู่คำราชาศัพท์กับคำสามัญที่มีความหมายตรงกัน และจัดเป็นหมวดหมู่ วิธีนี้ช่วยให้เห็นความสัมพันธ์ของคำและทบทวนได้ง่ายขึ้น เช่น
- หมวดร่างกาย : พระเนตร → ตา | พระหัตถ์ → มือ | พระบาท → เท้า
- หมวดเครื่องใช้ : พระสาง → หวี | พระโอสถ → ยา
- หมวดการกระทำ : เสวย → กิน | บรรทม → นอน
- หมวดเครือญาติ : พระชนก → พ่อ | พระชนนี → แม่
การจำเป็นกลุ่มยังช่วยให้เมื่อต้องทำข้อสอบ สามารถนึกถึงคำที่เกี่ยวข้องได้รวดเร็วขึ้น และลดโอกาสสับสนระหว่างคำที่มีความหมายใกล้เคียงกัน
หลักการใช้คำว่า “ทรง” ที่ควรรู้
คำว่า “ทรง” เป็นคำที่มักพบในการใช้คำราชาศัพท์ และควรทำความเข้าใจหลักการใช้ให้ถูกต้อง โดยในบางกรณีสามารถใช้ประกอบหน้าคำกริยาสามัญ หรือคำนามราชาศัพท์บางคำเพื่อทำหน้าที่เป็นคำกริยาได้ เช่น
- ทรง + คำกริยาสามัญ → ใช้เป็นคำกริยาราชาศัพท์ เช่น ทรงวิ่ง, ทรงฟัง, ทรงยินดี
- ทรง + คำนามราชาศัพท์บางคำ → ใช้เป็นคำกริยา เช่น ทรงพระราชดำริ, ทรงพระประชวร
ข้อควรระวังในการใช้คำว่า “ทรง”
ไม่ควรเติมคำว่า “ทรง” หน้าคำกริยาราชาศัพท์ที่มีรูปคำเป็นราชาศัพท์อยู่แล้ว เพราะถือเป็นการใช้คำซ้อน เช่น
|
คำที่ไม่ควรใช้ |
คำที่ควรใช้ |
|
ทรงตรัส |
ตรัส |
|
ทรงเสวย |
เสวย |
|
ทรงบรรทม |
บรรทม |
จำง่าย ๆ : หากคำนั้นเป็นคำกริยาราชาศัพท์อยู่แล้ว ควรใช้คำนั้นโดยตรง ไม่เติม “ทรง” ซ้ำอีก
คำที่มักใช้สับสนและควรตรวจสอบก่อนนำไปใช้
นอกจากการจำความหมายของคำแล้ว ควรพิจารณาความหมายของคำและบริบทของประโยคประกอบกัน เพราะบางวลีอาจถูกใช้กันอย่างแพร่หลายจนเกิดความเคยชิน แต่เมื่ออยู่ในข้อสอบควรตรวจสอบหลักการใช้ให้รอบคอบ
ตัวอย่างที่ควรระวังคือการใช้คำว่า “ถวาย” ร่วมกับคำนามบางประเภท เช่น
- ถวายการต้อนรับ : ควรพิจารณาใช้คำว่า “รับเสด็จ”, “เฝ้ารับเสด็จ” หรือ “ต้อนรับ” ให้เหมาะกับบริบท
- ถวายความจงรักภักดี : หากต้องการสื่อถึงการแสดงความรู้สึกหรือเจตคติ ควรใช้ “แสดงความจงรักภักดี” หรือ “มีความจงรักภักดี” ให้ตรงกับความหมาย
ข้อควรจำ: การเลือกใช้คำราชาศัพท์ให้ถูกต้องควรพิจารณาบุคคลที่กล่าวถึง ความหมายของคำ หน้าที่ของคำ และบริบทของประโยค ควบคู่กัน การเข้าใจหลักการเหล่านี้จะช่วยให้จำคำศัพท์ได้แม่นยำและนำไปใช้ได้เหมาะสมมากกว่าการท่องจำเพียงอย่างเดียว
ตัวอย่างแนวข้อสอบ A-Level ภาษาไทย เรื่อง คำราชาศัพท์ (พร้อมเฉลย)
อ่านมาถึงตรงนี้ น้อง ๆ คงอยากลองฝึกทำโจทย์แนวข้อสอบจริงกันบ้างแล้ว และเพื่อให้น้อง ๆ รู้สึกคุ้นเคยกับแนวข้อสอบ ลองมาทดสอบความแม่นยำกับตัวอย่างข้อสอบเหล่านี้กันได้เลย
โจทย์ : ข้อความใดต่อไปนี้ใช้คำราชาศัพท์ ไม่ถูกต้อง ตามหลักเกณฑ์ภาษาไทย?
- พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ส่งข้อความพระราชสาส์นอำนวยพร
- สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระราชนิพนธ์วรรณกรรมหลายเรื่อง
- พสกนิกรจำนวนมากร่วมเฝ้ารับเสด็จเพื่อถวายความจงรักภักดี ณ บริเวณริมถนนราชดำเนิน
- สมเด็จพระสังฆราชเสด็จไปทรงเปิดการประชุมสัมมนาพระสังฆาธิการ
- พระภิกษุสงฆ์เดินทางมาจำพรรษา ณ วัดใกล้บ้าน
เฉลย : ตอบข้อ 3 คำอธิบาย: วลี “ถวายความจงรักภักดี” เป็นการใช้คำผิดหลักภาษา เนื่องจากความจงรักภักดีเป็นนามธรรม ไม่สามารถนำมาถวายได้ ที่ถูกต้องตามหลักภาษาไทยให้ใช้คำว่า “แสดงความจงรักภักดี” หรือ “มีความจงรักภักดี”
เตรียมความพร้อมภาษาไทยก่อนสอบ TCAS / กสพท เพื่อเข้าใจคำราชาศัพท์ให้แม่นยำ
การเก็บคะแนนเต็มในพาร์ตคำราชาศัพท์เป็นเพียงก้าวแรกของการสอบ A-Level ภาษาไทยให้ได้คะแนนสูงเพื่อยื่น กสพท สำหรับน้อง ๆ ที่กำลังเตรียมตัวสอบแพทย์ การวางแผนเก็บเนื้อหาหมวดอื่น ๆ ควบคู่กับการทำโจทย์ย้อนหลังอย่างเป็นระบบ จะช่วยเพิ่มโอกาสสอบติดได้อย่างแม่นยำยิ่งขึ้น
หากต้องการสรุปเนื้อหา A-Level ภาษาไทยอย่างครบถ้วน พร้อมเทคนิคตัดช้อยส์ที่ใช้ได้จริง สามารถเลือกเรียนคอร์สติว A-Level ภาษาไทยกับ OnDemand เพื่อช่วยให้การสอบในระบบ TCAS ได้คะแนนแบบเน้น ๆ แถมยังช่วยให้น้อง ๆ เตรียมตัวสอบคณะแพทย์ในฝันได้อย่างมั่นใจ
สอบถามรายละเอียดและสมัครเรียนได้เลย
- Add Line : Ondemand Education
- โทรศัพท์ : 02-251-9456 (08.00-20.00 น.)
ข้อมูลอ้างอิง
- งานกำหนดหลักเกณฑ์การใช้ราชาศัพท์. สืบค้นเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2569 จาก http://legacy.orst.go.th/?page_id=643
- A-Level 81 Thai ภาษาไทย. สืบค้นเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2569 จาก https://mytcas.com/blueprint/a-level-81-thai/
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับคำราชาศัพท์ (FAQs)
Q: คำว่า "ตา คำราชาศัพท์" และ "มือ คำราชาศัพท์" ใช้กับพระสงฆ์ได้หรือไม่ ?
A: การเลือกใช้คำราชาศัพท์ต้องพิจารณาจากบุคคลและบริบทเป็นหลัก โดยคำว่า พระเนตร หมายถึง ตา และ พระหัตถ์ หมายถึง มือ เป็นคำที่ใช้ในบริบทของพระราชวงศ์ ส่วนการกล่าวถึงพระสงฆ์ควรเลือกใช้ถ้อยคำตามหลักการใช้ภาษาสำหรับพระสงฆ์ เช่น ฉัน จำวัด นิมนต์ และ ประเคน ส่วนคำว่า ตา และ มือ สามารถใช้กับพระสงฆ์ได้ ไม่จำเป็นต้องใช้คำราชาศัพท์
Q: ข้อสอบ TCAS มักทดสอบคำราชาศัพท์หมวดร่างกายส่วนใดบ้าง ?
A: คำราชาศัพท์หมวดร่างกายที่ควรจดจำมีหลายคำ โดยเฉพาะคำที่มีความหมายใกล้เคียงกัน เช่น แขน คำราชาศัพท์ คือ “พระกร” ส่วน มือ คำราชาศัพท์ คือ “พระหัตถ์” ขณะที่ ขา คำราชาศัพท์ และเท้ามีคำที่ต้องพิจารณาตามบริบท เช่น “พระเพลา” และ “พระบาท” รวมถึง “พระชงฆ์” ที่หมายถึงแข้ง การจำตำแหน่งของอวัยวะให้แม่นจึงช่วยลดความสับสนเมื่อต้องเลือกคำในข้อสอบ
Q: หากกล่าวถึงพระบรมวงศานุวงศ์และพระสงฆ์ในข้อความเดียวกัน ควรเลือกใช้คำอย่างไร ?
A: ควรพิจารณาบุคคลที่กำลังกล่าวถึงเป็นรายกรณี และเลือกใช้ถ้อยคำให้เหมาะกับบุคคลนั้น ๆ หากกล่าวถึงพระบรมวงศานุวงศ์ ให้ใช้คำราชาศัพท์ที่เหมาะสม เช่น พระเนตร ตรัส หรือ เสด็จพระราชดำเนิน ส่วนเมื่อกล่าวถึงพระสงฆ์ ควรเลือกใช้คำที่เป็นแบบแผนสำหรับพระสงฆ์ เช่น นมัสการ ฉัน จำวัด และ นิมนต์ เพื่อให้การใช้ภาษาถูกต้องตามบริบท
Q: คำว่า "ตา คำราชาศัพท์" และ "ขา คำราชาศัพท์" สามารถเติมคำว่า "ทรง" ด้านหน้าได้หรือไม่ ?
A: ไม่ควรนำคำว่า “ทรง” มาเติมหน้าคำราชาศัพท์ทุกคำโดยอัตโนมัติ เพราะต้องพิจารณาก่อนว่าคำนั้นเป็นคำกริยาราชาศัพท์หรือเป็นคำนามราชาศัพท์ เช่น “ตรัส” “เสวย” และ “บรรทม” เป็นคำกริยาราชาศัพท์ จึงไม่ควรใช้ “ทรงตรัส” “ทรงเสวย” หรือ “ทรงบรรทม” ส่วนการกล่าวถึงการมอง ให้ใช้คำว่า ทอดพระเนตร แทนการสร้างคำขึ้นเอง เช่น “ทรงพระเนตร” ทั้งนี้ การใช้ “ทรง” ต้องพิจารณาตามหลักการและบริบทของประโยคเสมอ
ทีมวิชาการและแนะแนวการศึกษา OnDemand | OnDemand Academic & Career Advisory Team
ทีมพี่ ๆ ติวเตอร์ที่มีความเชี่ยวชาญด้านวิทย์-คณิต และการเตรียมสอบ TCAS (TGAT, TPAT, A-Level) ประสบการณ์กว่า 18 ปี พร้อมดูแลน้อง ๆ ในสไตล์แบบ “”พี่สอนน้อง”” ที่เน้นความเข้าใจจริง เทคนิคทำโจทย์แม่นยำ เป็นพาร์ตเนอร์ทางการศึกษาที่น่าเชื่อถือของน้อง ๆ และผู้ปกครอง
