August 4, 2026

สรุปครบจบในที่เดียว! เลขออกซิเดชัน คืออะไร? เทคนิคหาไว พร้อมแนวข้อสอบ ม.ปลาย

Key Takeaways

การทำความเข้าใจเลขออกซิเดชัน (O.N.) ซึ่งเป็นประจุสมมติตามค่าความสามารถในการดึงดูดอิเล็กตรอน (EN) คือกุญแจสำคัญในการปลดล็อกคะแนนบทเคมีไฟฟ้า โดยการจัดกลุ่มกฎเกณฑ์การหาค่า O.N. ออกเป็น 4 หมวดหมู่หลัก (ธาตุอิสระ, สารประกอบ, ไอออน และอนุมูลกลุ่มยอดฮิต) จะช่วยจัดระเบียบความคิดให้คำนวณได้เร็วขึ้นและลดความผิดพลาดลงได้มากกว่าครึ่ง ขณะเดียวกัน สำหรับโจทย์ประยุกต์ที่มีความซับซ้อนสูง การหันมาวิเคราะห์ประจุรายอะตอมผ่านโครงสร้างลิวอิสแบบเส้นแทนการคิดค่าเฉลี่ย จะเป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยป้องกันการโดนข้อสอบหลอกได้อย่างแม่นยำที่สุด

1. เลขออกซิเดชัน (Oxidation Number) คืออะไร?

ทำความเข้าใจค่า EN (Electronegativity) ตัวกำหนดประจุสมมติ

ลองจินตนาการว่าอะตอมของธาตุต่าง ๆ มารวมตัวกันเพื่อสร้างสารประกอบ พวกมันจะต้องมีการแชร์อิเล็กตรอนร่วมกัน (ในพันธะโคเวเลนต์) หรือมีการให้อิเล็กตรอน (ในพันธะไอออนิก) เลขออกซิเดชัน (Oxidation Number หรือ O.N.) ก็คือ “ประจุไฟฟ้าสมมติ” ที่กำหนดขึ้นบนอะตอมนั้น ๆ โดยตั้งสมมติฐานว่า “ให้อิเล็กตรอนคู่ร่วมพันธะแก่ธาตุที่มีความสามารถในการดึงดูดอิเล็กตรอนสูงกว่าทั้งหมด”

ตัวกำหนดคือค่า EN (Electronegativity) หรือความสามารถในการดึงดูดอิเล็กตรอนคู่ร่วมพันธะนั่นเอง

อะตอมที่มีค่า EN สูงกว่า จะดึงอิเล็กตรอนเข้าหาตัวเองเสมือนว่าได้รับอิเล็กตรอนเพิ่ม จึงแสดงเลขออกซิเดชันเป็น ลบ (-)
อะตอมที่มีค่า EN ต่ำกว่า จะโดนแย่งอิเล็กตรอนไปเสมือนสูญเสียอิเล็กตรอนจึงแสดงเลขออกซิเดชันเป็น บวก (+)

2. กฎ 4 หมวดหมู่ในการหาเลขออกซิเดชัน (ถอดรหัสกฎเหล็กเคมี)

เพื่อความง่ายและเป็นระบบในการทำความเข้าใจวิชาเคมี เราสามารถสรุปเกณฑ์และวิธีการหาเลขออกซิเดชันออกเป็น 4 หมวดหมู่หลัก ซึ่งครอบคลุมทุกรูปแบบของธาตุและสารประกอบในธรรมชาติ โดยมีกฎเหล็กที่ต้องจำไว้ขึ้นใจก่อนว่า “เลขออกซิเดชันมีค่าเป็นจำนวนเต็มบวก จำนวนเต็มลบ หรือเศษส่วนก็ได้” ดังนี้

หมวดที่ 1: ธาตุอิสระ (Elements)

กฎข้อที่ 1:เลขออกซิเดชันของธาตุอิสระทุกชนิด (ไม่ว่าจะอยู่ในรูปอะตอมเดี่ยว หรือโมเลกุลที่มีธาตุชนิดเดียวเกาะกันเอง) เท่ากับ 0 เสมอ
- ตัวอย่าง: $\mathrm{Na}$ , $\mathrm{Cu}$ , $\mathrm{H}_2$ , $\mathrm{O}_2$ , $\mathrm{P}_4$ , $\mathrm{S}_8$ ธาตุเหล่านี้ทั้งหมดมีค่า O.N. = 0

หมวดที่ 2: สารประกอบ (Compounds)

กฎข้อที่ 2: ผลรวมของเลขออกซิเดชันของทุกอะตอมในสารประกอบที่เป็นกลางทางไฟฟ้า เท่ากับ 0
- ตัวอย่าง: ในโมเลกุลน้ำ ( $\mathrm{H}_2\mathrm{O}$ ) ผลรวมของ O.N. ของ $\mathrm{H}$ 2 ตัว และ $\mathrm{O}$ 1 ตัว รวมกันต้องเท่ากับ 0
กฎข้อที่ 3: ธาตุหมู่ IA, IIA และ IIIA ในสารประกอบ จะมีเลขออกซิเดชันคงที่เสมอ คือ +1, +2 และ +3 ตามลำดับ
- ตัวอย่าง: $\mathrm{Na}$ ใน $\mathrm{NaCl}$ มีค่า O.N. = +1 | $\mathrm{Ca}$ ใน $\mathrm{CaCO}_3$ มีค่า O.N. = +2
กฎข้อที่ 4: ธาตุฟลูออรีน ( $\mathrm{F}$ ) เมื่ออยู่ในสารประกอบใด ๆ จะมีเลขออกซิเดชันเป็น -1 เสมอ เนื่องจากเป็นธาตุที่มีค่า EN สูงที่สุดในตารางธาตุ ไม่มีใครแย่งอิเล็กตรอนจากมันได้
กฎข้อที่ 5:เลขออกซิเดชันของไฮโดรเจน () ในสารประกอบทั่วไปมีค่าเท่ากับ +1
- ข้อยกเว้นสำคัญ: เมื่อ $\mathrm{H}$ ไปสร้างพันธะกับโลหะ เกิดเป็น สารประกอบไฮไดรด์ของโลหะ (Metal Hydrides) เช่น $\mathrm{NaH}$ , $\mathrm{CaH}_2$ ตัวไฮโดรเจนจะมีเลขออกซิเดชันเป็น -1 เนื่องจากโลหะมี EN ต่ำกว่าไฮโดรเจน
กฎข้อที่ 6: ในสารประกอบโคเวเลนต์ ธาตุที่มีค่า EN สูงกว่า จะมีเลขออกซิเดชันเป็นลบ ส่วนธาตุที่ EN ต่ำกว่าจะเป็นบวก
กฎข้อที่ 7:เลขออกซิเดชันของออกซิเจน () ในสารประกอบส่วนใหญ่มีค่าเท่ากับ -2
- ข้อยกเว้นสำคัญ:
  - สารประกอบเปอร์ออกไซด์ (เช่น $\mathrm{H}_2\mathrm{O}_2$ , $\mathrm{Na}_2\mathrm{O}_2$ ) $\mathrm{O}$ จะมี O.N. = -1
  - สารประกอบซูเปอร์ออกไซด์ (เช่น $\mathrm{KO}_2$ ) $\mathrm{O}$ จะมี O.N. = -1/2
  - สารประกอบกับฟลูออรีน ( $\mathrm{OF}_2$ ) เนื่องจาก $\mathrm{F}$ มี EN สูงกว่า $\mathrm{O}$ จึงทำให้ $\mathrm{O}$ มี O.N. = +2

หมวดที่ 3: ไอออน (Ions)

กฎข้อที่ 8: ผลรวมของเลขออกซิเดชันของทุกอะตอมในกลุ่มไอออน จะต้องเท่ากับประจุของไอออนนั้น ๆ
- ตัวอย่าง: ในซัลเฟตไอออน ( $\mathrm{SO}_4^{2-}$ ) ผลรวม O.N. ของ $\mathrm{S}$ และ $\mathrm{O}$ ทั้ง 4 ตัว ต้องเท่ากับ -2

หมวดที่ 4: อนุมูลกลุ่มที่ควรทราบ (Common Polyatomic Ions)

กฎข้อที่ 9: กลุ่มอนุมูลกลุ่มเหล่านี้มีประจุเฉพาะตัวที่เสถียรและออกข้อสอบบ่อยมาก การจำประจุรวมของกลุ่มเหล่านี้ได้ จะช่วยให้เราหา O.N. ของอะตอมกลางตัวอื่นได้รวดเร็วขึ้นโดยไม่ต้องแกะทีละตัว:
- กลุ่มประจุ -1:
  - ไนเตรต ( $\mathrm{NO}_3^{-}$ ), ไนไตรต์ ( $\mathrm{NO}_2^{-}$ )
  - คลอเรต ( $\mathrm{ClO}_3^{-}$ ), เปอร์คลอเรต ( $\mathrm{ClO}_4^{-}$ )
  - ไฮดรอกไซด์ ( $\mathrm{OH}^{-}$ ), ไซยาไนด์ ( $\mathrm{CN}^{-}$ )
  - อะซิเตต ( $\mathrm{CH}_3\mathrm{COO}^{-}$ ), เปอร์แมงกาเนต ( $\mathrm{MnO}_4^{-}$ )
- กลุ่มประจุ -2:
  - ไทโอซัลเฟต ( $\mathrm{S}_2\mathrm{O}_3^{2-}$ ), คาร์บอเนต ( $\mathrm{CO}_3^{2-}$ )
  - ซัลเฟต ( $\mathrm{SO}_4^{2-}$ ), ซัลไฟต์ ( $\mathrm{SO}_3^{2-}$ )
  - ไฮโดรเจนฟอสเฟต ( $\mathrm{HPO}_4^{2-}$ ), แมงกาเนต ( $\mathrm{MnO}_4^{2-}$ )
  - ซูเปอร์ออกไซด์ไอออน ( $\mathrm{O}_2^-$ ), เปอร์ออกไซด์ไอออน ( $\mathrm{O}_2^{2-}$ )
- กลุ่มประจุ -3: ฟอสเฟต ( $\mathrm{PO}_4^{3-}$ )
- กลุ่มประจุ +1: แอมโมเนียม ( $\mathrm{NH}_4^+$ )
- กลุ่มประจุ +2: เมอร์คิวรี(I) ไอออน ( $\mathrm{Hg}_2^{2+}$ )

💡 เทคนิคการคำนวณเลขออกซิเดชันด้วยสมการคณิตศาสตร์

หากเราต้องการหา O.N. ของธาตุแทรนสิชันหรือธาตุกลางที่เราไม่คุ้นเคย ให้ตั้งสมการคณิตศาสตร์โดยอ้างอิงจากกฎข้อที่ 2 และ 8 เป็นหลัก

ตัวอย่าง: จงหาเลขออกซิเดชันของ $\mathrm{Cr}$ ในโพแทสเซียมไดโครเมต( $\mathrm{K}_2\mathrm{Cr}_2\mathrm{O}_7$ )

สารนี้เป็นสารประกอบที่เป็นกลางทางไฟฟ้า ดังนั้นผลรวม O.N. = 0 (ตามกฎข้อ 2)
เรารู้ว่า $\mathrm{K}$ อยู่หมู่ IA มี O.N. = +1 (ตามกฎข้อ 3) และ $\mathrm{O}$ มี O.N. = -2 (ตามกฎข้อ 7)
กำหนดให้ O.N. ของ $\mathrm{Cr}$ เป็น $\mathrm{x}$ จากนั้นตั้งสมการ:
$2(\mathrm{K}) + 2(\mathrm{Cr}) + 7(\mathrm{O}) = 0$
$2(+1) + 2(x) + 7(-2) = 0$

$2 + 2x - 14 = 0$
$2x - 12 = 0 \rightarrow 2x = 12 \rightarrow x = +6$

คำตอบ:เลขออกซิเดชันของ $\mathrm{Cr}$ ใน $\mathrm{K}_2\mathrm{Cr}_2\mathrm{O}_7$ มีค่าเท่ากับ +6

3. การหาเลขออกซิเดชันจากโครงสร้างโมเลกุล (Advanced เทคนิค)

ในข้อสอบแข่งขันอย่าง สอวน. เคมี หรือข้อสอบเข้ามหาวิทยาลัยระดับยาก การคำนวณจากสูตรโมเลกุลตรง ๆ บางครั้งอาจทำให้เราสับสน หรือได้แค่ค่า “เลขออกซิเดชันเฉลี่ย” ซึ่งไม่สะท้อนโครงสร้างและประจุของอะตอมแต่ละตัวอย่างแท้จริง การหาจาก โครงสร้างลิวอิส (Lewis Structure) จึงเป็นเครื่องมือที่ดีที่สุด

ขั้นตอนการวิเคราะห์เลขออกซิเดชันจากโครงสร้างลิวอิส (Lewis Structure)

เขียนโครงสร้างแบบเส้น แสดงพันธะเดี่ยว พันธะคู่ หรือพันธะสามของโมเลกุลให้สมบูรณ์
เปรียบเทียบค่า EN ระหว่างอะตอมคู่ร่วมพันธะทุกคู่ โดยไล่เรียงลำดับ EN จากสูงไปต่ำที่ต้องจำ: $\mathrm{F} > \mathrm{O} > \mathrm{Cl} > \mathrm{Nl} > \mathrm{Br} > \mathrm{I} > \mathrm{S} >…> \mathrm{C} > \mathrm{H}$
กำหนดเกณฑ์การแบ่งอิเล็กตรอน (Bookkeeping) ดังนี้:
- พันธะที่เกิดจากธาตุชนิดเดียวกัน (เช่น $\mathrm{C}-\mathrm{C}$ ): ถือว่าไม่มีใครแย่งใคร ค่าประจุสมมติที่ได้จากพันธะนี้จะเป็น 0 เสมอ
- พันธะเดี่ยวระหว่างธาตุต่างชนิดกัน ( $\mathrm{A}-\mathrm{B}$ โดย $\mathrm{B}$ มี EN สูงกว่า): อะตอม $\mathrm{B}$ จะดึงอิเล็กตรอนไปประจุเป็น -1 ส่วน $\mathrm{A}$ โดนดึงไป ประจุเป็น +1
- พันธะคู่ ( $\mathrm{A}=\mathrm{B}$ ): ธาตุที่ EN สูงกว่าได้คะแนน -2 ธาตุที่ EN ต่ำกว่าได้ +2
- พันธะสาม ( $\mathrm{A}\equiv\mathrm{B}$ ): ธาตุที่ EN สูงกว่าได้คะแนน -3 ธาตุที่ EN ต่ำกว่าได้ +3
รวมคะแนนประจุที่อะตอมแต่ละตัวได้รับในโมเลกุลทั้งหมด นั่นคือเลขออกซิเดชันที่แท้จริง

ตัวอย่างการวิเคราะห์: โครงสร้างของไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ ( $\</strong>mathrm<strong>{H}_2\</strong>mathrm<strong>{O}_2$ )

หากเขียนโครงสร้างแบบเส้นจะได้เป็น: $\mathrm{H}-\mathrm{O}-\mathrm{O}-\mathrm{H}$

พันธะระหว่าง $\mathrm{H}-\mathrm{O}$ (ซ้าย): $\mathrm{O}$ มี EN สูงกว่า $\mathrm{H}$ จึงดึงอิเล็กตรอนไป ทำให้ $\mathrm{O}$ ได้ -1 และ $\mathrm{H}$ ได้ +1
พันธะระหว่าง $\mathrm{O}-\mathrm{O}$ (กลาง): เนื่องจากเป็นอะตอมชนิดเดียวกัน ค่า EN เท่ากัน จึงไม่มีการแย่งอิเล็กตรอน คะแนนจากพันธะนี้เป็น 0
พันธะระหว่าง $\mathrm{O}-\mathrm{H}$ (ขวา): $\mathrm{O}$ ดึงอิเล็กตรอนไป ทำให้ $\mathrm{O}$ ได้ -1 และ $\mathrm{H}$ ได้ +1
สรุป: ออกซิเจนแต่ละตัวมีเลขออกซิเดชันเท่ากับ $-1 + 0 = -1$ ซึ่งสอดคล้องกับข้อยกเว้นในกฎข้อที่ 7 นั่นเอง

4. ตะลุยแนวข้อสอบเลขออกซิเดชัน ม.ปลาย & TCAS พร้อมเฉลยละเอียด

เพื่อให้พร้อมลงสนามสอบจริง เรามาลองทดสอบความเข้าใจกับแนวโจทย์ 3 ระดับความยากกันครับ!

โจทย์ข้อที่ 1: การหาเลขออกซิเดชันทั่วไป (ระดับพื้นฐาน)

คำถาม: ธาตุฟอสฟอรัส ( $\mathrm{P}$ ) ในสารประกอบหรือไอออนในข้อใดมีเลขออกซิเดชันสูงที่สุด?
ก. $\mathrm{H}_3\mathrm{PO}_4$ ข. $\mathrm{H}_3\mathrm{PO}_3$
ค. $\mathrm{PH}_3$ ง. $\mathrm{P}_2\mathrm{H}_4$

เฉลยวิธีคิดอย่างละเอียด:

ก. $\mathrm{H}_3\mathrm{PO}_4$ :
ตั้งสมการ: $3(\mathrm{H}) + \mathrm{P} + 4(\mathrm{O}) = 0 \rightarrow 3(+1) + x + 4(-2) = 0 \rightarrow 3 + x - 8 = 0 \rightarrow x = +5$
ข. $\mathrm{H}_3\mathrm{PO}_3$ :
ตั้งสมการ: $3(+1) + x + 3(-2) = 0 \rightarrow 3 + x - 6 = 0 \rightarrow x = +3$
ค. $\mathrm{PH}_3$ : พันธะระหว่าง $\mathrm{P}$ กับ $\mathrm{H}$ นั้น $\mathrm{P}$ มี EN สูงกว่า $\mathrm{H}$ เล็กน้อย ดังนั้น $\mathrm{H} = +1$
ตั้งสมการ: $x + 3(+1) = 0 \rightarrow x = -3$
ง. $\mathrm{P}_2\mathrm{H}_4$ : ไฮโดรเจนมี O.N. = +1 ตั้งสมการ: $2x + 4(+1) = 0 \rightarrow 2x + 4 = 0 \rightarrow 2x = -4 \rightarrow x = -2$
สรุป: คำตอบที่มีค่าสูงสุดคือ ก. ซึ่งมีเลขออกซิเดชันของ $\mathrm{P}$ เท่ากับ +5 นั่นเองครับ

โจทย์ข้อที่ 2: สารประกอบเชิงซ้อนและการหาประจุไอออน (ระดับประยุกต์)

คำถาม: จงหาเลขออกซิเดชันของเหล็ก ( $\mathrm{Fe}$ ) ในสารประกอบเชิงซ้อน $\mathrm{K}_3[\mathrm{Fe}(\mathrm{CN})_6]$

เฉลยวิธีคิดอย่างละเอียด:

สังเกตและวิเคราะห์โครงสร้างสาร สารประกอบนี้เป็นกลางทางไฟฟ้า ผลรวม O.N. ทั้งหมด = 0
แยกส่วนที่เรารู้ประจุแน่นอนออกมาก่อน:
- โพแทสเซียม ( $\mathrm{K}$ ) อยู่หมู่ IA มี O.N. = +1 จำนวน 3 อะตอม รวมเป็น +3
- ลิแกนด์ ไซยาไนด์ ( $\mathrm{CN}$ ) จัดเป็นอนุมูลกลุ่มตามกฎข้อ 9 มีประจุเป็น -1 จำนวน 6 กลุ่ม รวมเป็น -6
ตั้งสมการหาค่าของ $\mathrm{Fe}$ (ให้เป็น $mathrm{x}$ ):
$3(\mathrm{K}) + \mathrm{Fe} + 6(\mathrm{CN}) = 0$
$3(+1) + x + 6(-1) = 0$
$3 + x - 6 = 0$
$x - 3 = 0 \rightarrow x = +3$
คำตอบ:เลขออกซิเดชันของ $\mathrm{Fe}$ ใน $\mathrm{K}_3[\mathrm{Fe}(\mathrm{CN})_6]$ คือ +3

5. สรุปภาพรวมและคำแนะนำในการสอบ

การหาเลขออกซิเดชัน ไม่ใช่เรื่องของการนั่งท่องจำแบบสุ่มสี่สุ่มห้า แต่เป็นเรื่องของการเข้าใจอย่างเป็นระบบผ่าน กฎ 4 หมวดหมู่หลัก และ โครงสร้างโมเลกุล เมื่อใดที่น้อง ๆ แม่นยำในกฎพื้นฐานเหล่านี้ การดุลสมการเคมีไฟฟ้ารวมถึงปฏิกิริยารีดอกซ์ในข้อสอบ TCAS ก็จะกลายเป็นเรื่องง่ายทันที

เทคนิคสำคัญที่พี่อยากฝากไว้ก่อนสอบคือ “ห้ามลืมตัวข้อยกเว้นเด็ดขาด” โดยเฉพาะไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ ( $\mathrm{H}_2\mathrm{O}_2$ ) และสารประกอบไฮไดรด์โลหะ เพราะนี่คือจุดยอดฮิตที่ผู้ออกข้อสอบมักจะนำมาใช้เป็น “กับดัก” คะแนนของนักเรียน!

เรียนเคมี ม.ปลาย กับ OnDemand

ถ้าจับหลักการจำและการวิเคราะห์เลขออกซิเดชันได้อย่างถูกต้อง ข้อสอบวิชาเคมีก็ไม่ใช่เรื่องน่ากลัวอีกต่อไป แต่ถ้าเรียนที่โรงเรียนแล้วยังรู้สึกตามไม่ทัน หรืออยากได้สูตรลัดและเทคนิคการมองโจทย์ให้ขาดได้รวดเร็ว

OnDemand พร้อมช่วยให้น้อง ๆ เตรียมความพร้อมด้านการเรียน การสอบด้วยคอร์สเรียน วิชาเคมี ม.ปลาย โดย OnDemand ซึ่งสอนโดยทีมอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญ ช่วยให้เข้าใจเนื้อหาได้ง่ายขึ้น ปูพื้นฐาน เพิ่มความมั่นใจก่อนสอบ เพิ่มคะแนนในห้องเรียน ไปจนถึงการสอบเข้าระดับมหาวิทยาลัย

สอบถามรายละเอียดคอร์สเรียนเพิ่มเติม

Add Line:Ondemand Education
โทรศัพท์: 02-251-9456 (08.00-20.00 น.)

6. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเลขออกซิเดชัน (FAQs)

Q: เลขออกซิเดชันสามารถเป็นเศษส่วนได้หรือไม่?

A: สามารถเป็นได้ แต่ค่าที่เป็นเศษส่วนนั้นจะเป็น “เลขออกซิเดชันเฉลี่ย” ของธาตุชนิดเดียวกันในโมเลกุลนั้น เช่น ในไอออนไทโอซัลเฟต $S_2O_3^{2-}$ เมื่อคำนวณตามกฎปกติจะได้เลขออกซิเดชันเฉลี่ยของกำมะถัน ( $\text{S}$ ) เป็น $+2$ แต่แท้จริงแล้วในโครงสร้างมี $\text{S}$ ตัวหนึ่งมีประจุเป็น $+5$ และอีกตัวเป็น $-1$ ซึ่งเฉลี่ยกันแล้วได้ $+2$ นั่นเอง

Q: เลขออกซิเดชันกับประจุไอออนิก (Ionic Charge) ต่างกันอย่างไร?

A: ประจุไอออนิกคือประจุไฟฟ้าที่เกิดขึ้นจากการย้ายที่ของอิเล็กตรอนจริง ๆ ในพันธะไอออนิก (เช่น $\text{Na}^+$ หรือ $\text{Cl}^-$ ) ส่วนเลขออกซิเดชันเป็น “ค่าสมมติ” ที่เขียนขึ้นเพื่อความสะดวกในการนับอิเล็กตรอน ซึ่งสามารถนำไปใช้ได้กับทั้งสารประกอบโคเวเลนต์ที่มีการแชร์อิเล็กตรอน และสารประกอบไอออนิกทั่วไปครับ

Q: ทำไมธาตุแทรนสิชันถึงมีเลขออกซิเดชันได้หลายค่ามาก?

A: เนื่องจากธาตุแทรนสิชันมีอิเล็กตรอนในวงนอกสุด (Valence electrons) และระดับพลังงานย่อย $d$ (d-subshell) ซึ่งมีพลังงานใกล้เคียงกันมาก ทำให้พวกมันสามารถสูญเสียอิเล็กตรอนจากทั้งสองระดับชั้นพลังงานเพื่อสร้างพันธะได้ในหลายรูปแบบ ส่งผลให้เกิดเลขออกซิเดชันที่หลากหลาย เช่น แมงกานีส ( $\text{Mn}$ ) สามารถมีเลขออกซิเดชันตั้งแต่ $+2, +3, +4, +6$ ไปจนถึงสูงสุดคือ $+7$

OnDemand Team

ทีมวิชาการและแนะแนวการศึกษา OnDemand | OnDemand Academic & Career Advisory Team

ทีมพี่ ๆ ติวเตอร์ที่มีความเชี่ยวชาญด้านวิทย์-คณิต และการเตรียมสอบ TCAS (TGAT, TPAT, A-Level) ประสบการณ์กว่า 18 ปี พร้อมดูแลน้อง ๆ ในสไตล์แบบ “”พี่สอนน้อง”” ที่เน้นความเข้าใจจริง เทคนิคทำโจทย์แม่นยำ เป็นพาร์ตเนอร์ทางการศึกษาที่น่าเชื่อถือของน้อง ๆ และผู้ปกครอง

บทความอื่นๆ

ดูบทความทั้งหมด →

สรุปครบจบในที่เดียว! เลขออกซิเดชัน คืออะไร? เทคนิคหาไว พร้อมแนวข้อสอบ ม.ปลาย

Table of Contents

1. เลขออกซิเดชัน (Oxidation Number) คืออะไร?

ทำความเข้าใจค่า EN (Electronegativity) ตัวกำหนดประจุสมมติ

2. กฎ 4 หมวดหมู่ในการหาเลขออกซิเดชัน (ถอดรหัสกฎเหล็กเคมี)

หมวดที่ 1: ธาตุอิสระ (Elements)

หมวดที่ 2: สารประกอบ (Compounds)

หมวดที่ 3: ไอออน (Ions)

หมวดที่ 4: อนุมูลกลุ่มที่ควรทราบ (Common Polyatomic Ions)

💡 เทคนิคการคำนวณเลขออกซิเดชันด้วยสมการคณิตศาสตร์

3. การหาเลขออกซิเดชันจากโครงสร้างโมเลกุล (Advanced เทคนิค)

ขั้นตอนการวิเคราะห์เลขออกซิเดชันจากโครงสร้างลิวอิส (Lewis Structure)

4. ตะลุยแนวข้อสอบเลขออกซิเดชัน ม.ปลาย & TCAS พร้อมเฉลยละเอียด

โจทย์ข้อที่ 1: การหาเลขออกซิเดชันทั่วไป (ระดับพื้นฐาน)

โจทย์ข้อที่ 2: สารประกอบเชิงซ้อนและการหาประจุไอออน (ระดับประยุกต์)

5. สรุปภาพรวมและคำแนะนำในการสอบ

เรียนเคมี ม.ปลาย กับ OnDemand

6. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับเลขออกซิเดชัน (FAQs)

Q: เลขออกซิเดชันสามารถเป็นเศษส่วนได้หรือไม่?

Q: เลขออกซิเดชันกับประจุไอออนิก (Ionic Charge) ต่างกันอย่างไร?

Q: ทำไมธาตุแทรนสิชันถึงมีเลขออกซิเดชันได้หลายค่ามาก?

เหลือเวลาอีก

เหลือเวลา

เหลือเวลา

เหลือเวลา

เหลือเวลา

เหลือเวลาอีก

เหลือเวลา

เหลือเวลา

บัตรติว 100 ที่นั่งสุดท้าย เท่านั้น

เหลือเวลา

เหลือเวลา

พบกับข้อเสนอพิเศษสำหรับลูกค้าเก่า

เหลือเวลา

เหลือเวลา

เหลือเวลา

เหลือเวลา

เหลือเวลา

โค้งสุดท้ายแล้ว เหลือเวลา

ข้อเสนอพิเศษมีเวลา

เหลือเวลา

1 บท 100 บาท

โค้งสุดท้าย TPAT3 เหลือเวลา

พี่ออนดีมานด์มีตัวช่วยพิเศษ

ข้อเสนอพิเศษมีเวลา

เหลือเวลา

เหลือเวลา

เหลือเวลา

วันสุดท้ายแล้ว

สิ้นสุดการรอคอย สิทธิพิเศษเฉพาะคุณ TCAS DEK68 เวอร์ชั่นใหม่ มาแล้ว !

ส่วนลดสูงสุด 500 บาท

3 ชม สุดท้ายแล้วสมัครคอร์เลย

ส่วนลดสูงสุด 1,000 บาท

รับฟรี! ชุดแนวข้อสอบ TPAT3

วันสุดท้ายแล้ว

สิ้นสุดการรอคอย สิทธิพิเศษเฉพาะคุณ TCAS DEK68 เวอร์ชั่นใหม่ มาแล้ว !

สิ้นสุดการรอคอย สิทธิพิเศษเฉพาะคุณ TCAS DEK68 เวอร์ชั่นใหม่ มาแล้ว !

ด่วน LIVE ติว เคมี โค้งสุดท้าย ก่อนสอบเตรียมอุดมฯ

สิ้นสุดการรอคอย สิทธิพิเศษเฉพาะคุณ TCAS DEK68 เวอร์ชั่นใหม่ มาแล้ว !

โปรสุดท้าย NETSAT เพื่อน้องมข. อีก 14 วันก่อนสอบ

โปรสุดท้าย เพื่อน้อง TU อีก 1 เดือน ก่อนสอบ

ด่วน LIVEติว เลข โค้งสุดท้าย ก่อนสอบเตรียมอุดมฯ

ด่วน LIVE ติวภาษาอังกฤษ โค้งสุดท้าย ก่อนสอบเตรียมอุดมฯ

ด่วน LIVE ติว ฟิสิกส์ โค้งสุดท้าย ก่อนสอบเตรียมอุดมฯ

ด่วน LIVE ติวโค้งสุดท้าย ก่อนสอบเตรียมอุดมฯ

นาทีทองสมัครคอร์สด่วน

ด่วน LIVE ติว เคมี โค้งสุดท้าย
ก่อนสอบเตรียมอุดมฯ

โปรสุดท้าย NETSAT
เพื่อน้องมข. อีก 14 วันก่อนสอบ

โปรสุดท้าย เพื่อน้อง TU
อีก 1 เดือน ก่อนสอบ

ด่วน LIVEติว เลข โค้งสุดท้าย
ก่อนสอบเตรียมอุดมฯ

ด่วน LIVE ติวภาษาอังกฤษ โค้งสุดท้าย
ก่อนสอบเตรียมอุดมฯ

ด่วน LIVE ติว ฟิสิกส์ โค้งสุดท้าย
ก่อนสอบเตรียมอุดมฯ

ด่วน LIVE ติวโค้งสุดท้าย
ก่อนสอบเตรียมอุดมฯ